İnşaat terimleri

Hakedişin dili.

Şantiyede ve teknik ofiste her gün geçen 40 terim: kısa tanımı, mevzuat dayanağı ve hangi işe yaradığı. Ayrıntılı anlatım gereken terimler rehber yazılarına bağlanır.

Hakediş ve ödeme

Rehber

Ataşman

Ataşman, imalat kapandıktan sonra ölçülemeyecek işlerin (temel, gömülü donatı, dolgu altı gibi) krokisinin ve yerinde alınan ölçülerinin kayda geçirildiği belgedir. Yeşil defterdeki miktarların dayanağını oluşturur.

Rehberi oku Terim

Avans ve avans mahsubu

Avans, işe başlarken yükleniciye sözleşme bedeline mahsuben yapılan ön ödemedir. Avans mahsubu ise bu tutarın sonraki hakedişlerden sözleşmede belirlenen oran ve takvimle geri düşülmesidir.

Terimi aç Terim

Fiyat farkı

Fiyat farkı, sözleşme fiyatlarıyla yapılan imalatın, ihale ayından uygulama ayına kadar girdi fiyatlarında oluşan değişim oranında güncellenmesidir. Kamu yapım işlerinde F = An × B × (Pn − 1) formülüyle, TÜİK endeksleri kullanılarak hesaplanır.

Terimi aç Rehber

Hakediş

Hakediş, yüklenicinin belirli bir dönemde yaptığı imalatın sözleşme fiyatlarıyla hesaplanan ve kesintiler düşüldükten sonra ödenecek tutarını gösteren belgedir. Kümülatif hazırlanır: toplam imalattan önceki hakedişler çıkarılarak dönem tutarı bulunur.

Rehberi oku Terim

KDV tevkifatı (yapım işleri)

KDV tevkifatı, faturada hesaplanan KDV’nin bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir. Yapım işlerinde tebliğde sayılan alıcılar için oran 4/10’dur; KDV’nin onda dördünü alıcı öder.

Terimi aç Rehber

Pursantaj

Pursantaj, götürü bedel sözleşmelerde iş kalemlerinin veya iş gruplarının toplam sözleşme bedeli içindeki yüzde ağırlığıdır. Hakediş, tamamlanan işlerin kümülatif pursantaj oranı sözleşme bedeliyle çarpılarak hesaplanır.

Rehberi oku Terim

Stopaj (yıllara yaygın inşaat)

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde işveren, hakediş ve avans ödemelerinden yüklenicinin gelir veya kurumlar vergisine mahsuben vergi kesintisi (stopaj) yapar. Genel oran, 3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2021’den bu yana %5’tir.

Terimi aç Rehber

Yeşil defter

Yeşil defter, birim fiyatlı işlerde her pozun o güne kadar yapılan toplam (kümülatif) imalat miktarını gösteren metraj cetvelidir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi md. 39’a göre geçici hakedişlerdeki metrajlar yeşil defter ve eklerinde gösterilir.

Rehberi oku Terim

Yİ-ÜFE

Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi), TÜİK’in aylık yayımladığı, 2003=100 bazlı üretici fiyat endeksidir. Yapım işlerinde fiyat farkı hesabında genel endeks ve alt grup endeksleri (çimento, demir-çelik, kereste vb.) olarak kullanılır.

Terimi aç

Keşif, metraj ve birim fiyat

Terim

Birim fiyat

Birim fiyat, bir iş kaleminin bir birimi (1 m³ beton, 1 m² sıva, 1 kg donatı gibi) için ödenen bedeldir. Resmi birim fiyatlar, girdilerin rayiçleri üzerinden yapılan birim fiyat analiziyle bulunur.

Terimi aç Terim

Birim fiyat analizi

Birim fiyat analizi, bir pozun birim fiyatını oluşturan malzeme, işçilik ve makine girdilerinin miktar × rayiç olarak dökümüdür. Resmi analizlerde girdiler toplamına %25 yüklenici kârı ve genel gider eklenir.

Terimi aç Terim

İcmal

İcmal, ayrıntılı cetvellerde dağınık duran miktar veya tutarların tek sayfada toplandığı özet tablodur. Hakedişte metraj icmali pozların toplam miktarlarını, hakediş icmali ise imalat, fiyat farkı ve kesintilerin özetini verir.

Terimi aç Terim

Keşif ve keşif özeti

Keşif, bir işin maliyetinin metraj ve birim fiyatlar üzerinden önceden hesaplanmasıdır. Keşif özeti ise her pozun miktarını, birim fiyatını ve tutarını tek cetvelde toplayarak işin toplam bedelini gösterir.

Terimi aç Rehber

Metraj

Metraj, bir yapıda yapılacak veya yapılmış işlerin projeden ya da yerinde ölçülerek pozlara göre miktarının (m³, m², m, kg, adet) çıkarılmasıdır. Keşif, bütçe ve hakediş miktarlarının kaynağıdır.

Rehberi oku Terim

Mukayese cetveli

Mukayese cetveli, sözleşme (keşif) miktarlarını gerçekleşen veya gerçekleşmesi beklenen miktarlarla poz poz karşılaştıran cetveldir. İş artışı, iş eksilişi ve yeni pozlar bu cetvelde görünür.

Terimi aç Terim

Poz (poz numarası)

Poz, resmi veya firma birim fiyat kitabında tanımı, birimi ve birim fiyatı belirlenmiş iş kalemidir; poz numarası bu kalemin kodudur. Metraj, keşif ve hakediş satırları poz numarasıyla eşleşir.

Terimi aç Terim

Rayiç

Rayiç, birim fiyat analizine giren tek bir girdinin (malzeme, işçilik saati, makine saati) piyasa veya resmi fiyatıdır. Bakanlık ve idareler yıllık rayiç listeleri yayımlar; analizler bu rayiçlerle fiyatlanır.

Terimi aç

İhale ve sözleşme

Terim

Aşırı düşük teklif

Aşırı düşük teklif, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre fiyatı aşırı düşük bulunan tekliftir. İhale komisyonu bu teklifi reddetmeden önce istekliden önemli bileşenlerin ayrıntılarını yazılı olarak ister (4734 md. 38).

Terimi aç Terim

Birim fiyat sözleşme

Birim fiyat sözleşmede her iş kalemi için birim fiyat kararlaştırılır; ödeme, gerçekleşen miktar ile birim fiyatın çarpımıdır. Miktar değişimi riski işverendedir ve miktarlar metraj ile yeşil defterde belgelenir.

Terimi aç Rehber

e-İhale

e-İhale, ihale ilanı, doküman, teklif ve değerlendirme adımlarının elektronik ortamda yürütülmesidir. Kamu ihaleleri Kamu İhale Kurumu’nun Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılır.

Rehberi oku Terim

Geçici teminat

Geçici teminat, kamu ihalesine teklif veren istekliden teklifinin ciddiyetine güvence olarak alınan teminattır. 4734 sayılı Kanun md. 33’e göre teklif edilen bedelin %3’ünden az olamaz.

Terimi aç Terim

Götürü bedel sözleşme

Götürü bedel sözleşmede işin tamamı için tek bir toplam bedel kararlaştırılır; ödeme, tamamlanan iş gruplarının pursantaj oranlarıyla yapılır. Proje kapsamındaki miktar değişimi riski yüklenicidedir.

Terimi aç Terim

İş artışı

İş artışı, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme bedelini aşan ilave işin aynı yükleniciye yaptırılmasıdır. Kamu yapım işlerinde sınır, götürü bedelde sözleşme bedelinin %10’u, birim fiyatta %20’sidir (4735 md. 24).

Terimi aç Terim

İş eksilişi

İş eksilişi, işin sözleşme bedelinden daha düşük bedelle tamamlanmasıdır. 4735 md. 24’e göre bedelin %80’inin altında tamamlanacağı anlaşılan işte yüklenici işi bitirmek zorundadır ve kendisine ayrıca bir tazminat ödenir.

Terimi aç Terim

Kesin teminat

Kesin teminat, taahhüdün sözleşmeye uygun yerine getirilmesini güvenceye almak için sözleşmeden önce yükleniciden alınan teminattır. 4734 sayılı Kanun md. 43’e göre ihale bedelinin %6’sı oranındadır.

Terimi aç Terim

Taşeron (alt yüklenici)

Taşeron, ana yüklenicinin üstlendiği işin bir bölümünü ayrı bir sözleşmeyle yapan alt yüklenicidir. Taşeron hakedişi, ana yüklenici ile taşeron arasındaki sözleşmenin fiyatları ve kesintileriyle hazırlanır.

Terimi aç Terim

Yaklaşık maliyet

Yaklaşık maliyet, idarenin ihaleden önce her türlü fiyat araştırmasıyla belirlediği, KDV hariç tahmini iş bedelidir. 4734 sayılı Kanun md. 9’a göre ilanlarda yer almaz ve isteklilere açıklanmaz.

Terimi aç Terim

Yeni birim fiyat

Yeni birim fiyat, sözleşmede fiyatı bulunmayan bir iş kalemi ortaya çıktığında veya mevcut kalemin girdileri değiştiğinde belirlenen fiyattır. Kamu işlerinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi md. 22’ye göre tespit edilir.

Terimi aç Terim

Zeyilname

Zeyilname, imzalanmış bir sözleşmeye sonradan eklenen ve bedel, miktar, süre veya kapsamda yapılan değişikliği kayda geçiren ek belgedir. Sözleşmenin ayrılmaz parçası sayılır.

Terimi aç

Bu terimler programın içinde çalışıyor.

Demo talep et