Resmi Birim Fiyat Katalogları: ÇŞB, İLBANK, DSİ, KGM

Dört Katalog, Dört Farklı Ağırlık Merkezi

Kataloglar eşit büyüklükte değil ve aynı işi kapsamıyor. ÇŞB kitabı bina işlerinin tamamını (inşaat, mekanik, elektrik) taşıdığı için diğerlerinin toplamının iki katından büyük. İLBANK içme suyu ve kanalizasyon ağırlıklı, KGM yol ve sanat yapıları, DSİ ise su yapıları tarafında yoğunlaşıyor.

Pratik sonuç: bir altyapı işinde ÇŞB kitabında karşılığı olmayan kalemi İLBANK’ta, yol işinde KGM’de aramak gerekir. Tek kitapla çalışan bir keşif, eksik poz yüzünden yeni birim fiyat tespitine düşer.

Kod Sistemleri Birbirine Benzemez

Dört kitabın poz numaraları ayrı aralıklarda ilerler; bu yüzden kod çakışması olmadan hepsi tek kütüphanede tutulabilir. ÇŞB tarafında kodun ilk grubu kalemin türünü de söyler: 10 ile başlayanlar malzeme rayici, 15 inşaat pozları, 19.100 makine rayiçleri, 25 mekanik ve 35 elektrik pozlarıdır.

KGM ise tek biçimli değil: hem 03.030 gibi sayısal kodlar hem TGP3009 gibi harfli kodlar kullanır. Kod alanını sayısal varsayan bir aktarım burada kırılır.

Aynı Birim, Dört Farklı Yazım

Kataloglar arasında ortak bir birim sözlüğü yok. Metrekare ÇŞB ve DSİ’de “m²”, İLBANK ve KGM’de “m2” yazılır; adet ÇŞB’de “Ad”, İLBANK’ta “ad”, DSİ ve KGM’de “adet” geçer; saat ÇŞB’de “Sa”, KGM’de “sa” olur. DSİ tek başına 35, KGM 76 farklı birim metni kullanır.

Bu, poz eşleştirmeyi sessizce bozar: metrajdaki “m2” ile kitaptaki “m²” eşleşmezse miktar taşınmaz ya da kalem iki kez açılır. Aktarımdan önce birimleri tek sözlüğe indirmek (m2→m², ad/adet→Ad, sa→Sa) en ucuz önlemdir.

Tuzak 1: “Birim” Sütunu Her Zaman Birim Değildir

Rayiç tablolarında ölçü birimi sütununun yanında teslim yeri de bulunur. Kütüphanemizdeki ÇŞB kayıtlarının 3.222’sinde “İşbaşında”, 1.763’ünde “Fabrikada”, 17’sinde “Depoda” değeri birim alanına düşmüş durumda — bunlar birim değil, fiyatın hangi teslim koşuluna ait olduğudur.

Örneğin C 30/37 beton harcı rayicinin birimi m³’tür; kitaptaki “İşbaşında” ifadesi fiyatın şantiyeye teslim edilmiş hâli olduğunu söyler. Aktarımda bu sütunu birim sanırsanız, beton metrajınız birimsiz kalır.

Tuzak 2: Tesisat Pozlarında İki Fiyat Vardır

Mekanik ve elektrik (tesisat) pozlarının tablolarında malzeme bedelinin yanında bir de montaj bedeli sütunu bulunur. Bu tablolar otomatik okunurken iki sütun kolayca yer değiştirir: kalemin fiyatı olarak montaj bedeli, birim alanına ise asıl fiyat metni yazılır.

Kaymayı yakalamanın kolay bir yolu var: birim alanına bakın. Orada “m²” yerine “3.915,59” gibi bir sayı duruyorsa o satırda sütunlar kaymıştır. Bu kontrol, mekanik ve elektrik pozlarında binlerce satırı tek sorguyla ayıklar; tek fiyat sütunu taşıyan inşaat pozlarında ise bu risk yoktur.

Buradan çıkan kural nettir: tesisat pozlarını kitaptan otomatik aktardıktan sonra, fiyatı örnekleme ile kitaba karşı doğrulamadan keşfe koymayın.

2025 Rayiçleri: İşçilik, Makine ve Beton

ÇŞB kitabının analiz tarafını besleyen rayiçler, birim fiyatların nereden geldiğini gösterir. 2025 kitabında düz işçinin saat ücreti 165,00 TL, usta yardımcılarının 185,00 TL’dir. Makine rayiçlerinde 60 ton kapasiteli mobil vincin saati 4.039,72 TL, derin karıştırma yöntemiyle çalışan komple zemin stabilizasyon sisteminin saati 13.350,05 TL’dir.

Beton rayiçleri sınıf yükseldikçe düzenli artar: C 8/10 ile C 30/37 arasındaki fark metreküpte 500 TL’dir. Bu merdiven, sınıf değişikliğinin maliyete etkisini hızlı tahmin etmek için kullanışlıdır.

Demir ve Kalıp Pozlarında 2025 Birim Fiyatları

Kaba yapı maliyetinin omurgasını oluşturan kalemlerin ÇŞB 2025 birim fiyatları aşağıdadır. Bu fiyatlar kitabın kendi analizlerinden gelir ve %25 yüklenici kârı ile genel gideri zaten içerir; teklif hazırlarken üzerine ikinci kez kâr ve genel gider eklemek aynı payı iki kez saymak olur.

Katalogları İçeri Alırken Kontrol Listesi

Dört kitabı da tek kütüphanede toplarken işe yarayan kontroller:

• Birimleri tek sözlüğe indirin: m2→m², m3→m³, ad/adet→Ad, sa→Sa. Eşleşmeyen birim, eşleşmeyen metraj demektir.
• Birim alanında sayı veya “İşbaşında/Fabrikada” gibi bir kelime varsa o satırı işaretleyin: sütun kaymış demektir.
• Tesisat (mekanik, elektrik) pozlarında fiyatı örnekleme ile kitaptan doğrulayın; montaj bedeli ile birim fiyat karışabilir.
• Kod alanını metin olarak saklayın: KGM’de TGP3009 gibi harfli kodlar var.
• Kitap fiyatının %25 kâr ve genel gider içerdiğini unutmayın; firma kârınızı bunun üzerine ikinci kez eklemeyin.
• Yılı kayda yazın: ÇŞB 2025 ile İLBANK/DSİ/KGM 2026 kitapları aynı tabloda yan yana durur, karışırsa fiyat farkı hesabı bozulur.

Veri ve Yöntem

Bu yazıdaki bütün sayılar, KonstraERP’nin resmi poz kütüphanesindeki (ÇŞB 2025, İLBANK 2026, DSİ 2026, KGM 2026) 22.891 aktif kayıt üzerinde 18 Eylül 2026’da çalıştırılan sorgulardan gelir. Kayıt sayıları, kategori dağılımları, kod aralıkları ve birim yazımları doğrudan bu veriden; birim fiyat ve rayiç örnekleri ise ilgili poz kayıtlarından alınmıştır.

Kataloglar yıllık yayımlanır; buradaki fiyatlar yayımlandıkları yılın kitabına aittir ve yeni kitap çıktığında değişir. Güncel bir keşif hazırlarken işin ihale yılına ait kitabı esas alın.